Zoeken

De kunst van het onderwijzen : over de schoolpedagogiek van Jan Ligthart

Ligtharts ‘pedagogiek van het volle leven’ maakt deel uit van de beweging van de reformpedagogiek die streefde naar vernieuwing van het onderwijs rond het begin van de 20e eeuw. Waar de meeste reformpedagogen een leerstoforiëntatie afwijzen en liever aansluiting zoeken bij belangstelling van het kind, gaat het Ligthart er juist om door middel van de leerstof de belangstelling van het kind te wekken. Een dergelijk uitgangspunt stelt eisen aan leerstof én leerkracht. Voor Ligthart nemen plaat en vertelling, spel en zelfwerkzaamheid daarbij een belangrijke plaats in. De kunst van het onderwijzen biedt een overzicht van de pedagogiek van Jan Ligthart met bijzondere aandacht voor zijn onderwijskundige en antropologische uitgangspunten. Samen met ‘Kennis der natuur, Het natuuronderwijs van Eli Heimans en Jac.P. Thijsse’ (J.M. Praamsma, Utrecht 1995) vormt het een tweeluik over de zaakpedagogische onderwijsvernieuwing aan het begin van de 20e eeuw.

Publicatie

En de hemel als dak boven je hoofd ... : ruimte maken voor geloof in christelijk onderwijs

Catechese, geloofsopvoeding, christelijk onderwijs, het zijn geen eenvoudige zaken in onze tijd. Sommige biologieleraren wringen zich behoedzaam in allerlei bochten om met het evolutieverhaal niet al te veel schade aan te richten in de geloofsbeleving van hun leerlingen. Voor velen zijn wetenschap en geloof echter al dermate fundamenteel verschillend dat ze er juist daarom geen probleem meer van maken. Wetenschap en geloof hebben dan elk betrekking op een eigen verhaal dat gaat over een andere werkelijkheid. Geloof en wetenschap kunnen zo naast elkaar bestaan. Maar kan dat ook in het onderwijs? Helpen we het kind wel wanneer we zo twee (misschien nog wel meer) verhalen vertellen met elk hun eigen waarheid. Maken zo we de werkelijkheid niet juist ontoegankelijker? Elk baken dat het kind in de werkelijkheid van het ene verhaal ontwaart blijkt in het andere verhaal al snel een dwaallicht te zijn. Voor christelijk onderwijs, dat geloof en wetenschap beide onder één dak moet brengen, een onhoudbare positie. In dit artikel wordt nagegaan hoe beide verhalen werkelijk onder een dak te brengen zijn.

Publicatie

Kennis van het Koninkrijk : geloofsopvoeding in zaakpedagogisch perspectief

Geloofsopvoeding is geen eenvoudige zaak in onze tijd. Veel opvoeders komen in verlegenheid als ze ontdekken dat de taal van bijbel en kerk zo anders is dan de taal van de kinderen van deze tijd. Kinderen zijn mondig en kritisch en slikken lang niet meer alles voor zoete koek. Het wordt dan zo moeilijk het geloof zoals wij dat beleven voor hen onder woorden te brengen. Kan dat nog wel, geloofsopvoeding in een moderne tijd?

Publicatie

Publiek debat vraagt om deugdelijke verhalen

Wat maken journalistiek en communicatie tot vakken waar je trots op kunt zijn, vakken die een maatschappelijke meerwaarde hebben? Het antwoord op deze vraag is dat beide professies, elk op eigen wijze, een bijdrage leveren aan de hygiëne van het publieke debat.

Publicatie

Onderzoeksverslag Impact Pionieren

In 2019 is onderzoek gedaan onder mensen die actief betrokken zijn bij een pioniersplek. In totaal zijn er 42 mensen geïnterviewd op 12 verschillende plekken. Wat brengt pionieren teweeg in mensenlevens? Daar wilden we graag een indruk van krijgen. Specifiek is er gekeken naar de invloed van de pioniersplek op de geloofsontwikkeling en op het sociale leven van mensen.

Publicatie

Waaraan gaan de confessionelen ten onder?

Bij de verkiezingen van 2010 liep het aantal confessionele zetels terug tot 28. Het CDA halveerde, maar ChristenUnie en SGP wisten niet te profiteren. Beleven we het einde van anderhalve eeuw confessionele partijvorming?

Publicatie

Voorwaarden voor gezamenlijk leren vanuit het perspectief van de leerkracht

Op bovenschools niveau hebben leerkrachten binnen een scholenvereniging voor primair onderwijs, een jaar lang een kennisgemeenschap gevormd, rondom het implementeren van handelingsgericht werken. De kennisspiraal van Nonaka en Takeuchi (1995), was het uitgangspunt, voor deze vorm van gezamenlijk leren. Middels het open interview is er onderzoek gedaan naar de aspecten die leerkrachten aangeven als zijnde voorwaardelijk om het gezamenlijk leren binnen een kennisgemeenschap als zinvol te ervaren. Uit de voorlopige analyse blijkt, dat gezamenlijk leren niet automatisch zorgt voor een meer betrokken leerkracht en beter overdraagbare kennis.

Publicatie

Twee manieren om een zinvol leven te leiden

Dit artikel gaat in op twee benaderingen om een zinvol leven te leiden: levenskunst en zorgethiek.

Publicatie