Publicaties

Filters

54 resultaten gevonden

Heilige tijden

‘Time is lacking a rhythm that would provide order, and thus it falls out of step. (…) Life is no longer embedded in any ordering structures or coordinates that would found duration.’ Met deze dramatische typering opent de Duits-Koreaanse filosoof Byung-Chul Han zijn essay The Scent of Time. De laatmoderne samenleving lijdt volgens hem aan ‘dyschronity’, een verlies aan tijdsbesef. Daarbij bedoelt hij natuurlijk niet dat we niet langer weten hoe laat het, maar dat ons tijdbegrip niet langer is verbonden met een betekenisvol verhaal. Ons tijdbegrip is uiteengevallen in minuscule eenheden waartussen geen samenhang meer wordt ervaren. In een samenleving die leeft ‘na de dood van God’, schrijft hij verwijzend naar Friedrich Nietzsche, is de ervaring van betekenisvolle tijd een probleem geworden. Tijd kent geen richting meer, heeft geen vaststaand doel en ritme meer. Daarvoor in de plaats razen wij zonder doel door het leven. We rennen eindeloos rond, zijn rusteloos actief en voelen ons voortdurend opgejaagd, zonder diepe voldoening te ervaren of iets tot voltooiing laten komen.

Bezieling en Professionaliteit, Verlangen naar het Heilige | 01-07-2025

Tegendraads denken over prestaties in het onderwijs

Wat is er aan de hand als er zoveel problemen met prestaties zijn in het onderwijs? Dit is de inleiding van een bundel waarin fundamentele reflectie wordt beoefend. We leven in een meritocratische samenleving. Dit meritocratisch ideaal werkt als een stille ideologie door in het onderwijs(beleid). Dit hoofdstuk betoogt dat radicale bezinning op deze ideologie in het onderwijs en vooral nieuwe ‘verbeeldingskracht’ over onderwijs voorbij dat meritocratisch ideaal nodig is.

Bezieling en Professionaliteit | 10-04-2025

Zachter, minder, trager, zwakker

Het Trimbosrapport uit 2023 met de veelzeggende titel Harder, better, faster, stronger? agendeert de rol van onzekerheid in relatie tot prestatiedruk. De onderzoekers signaleren een ‘opeenstapeling van onzekerheden’ waar studenten onder lijden. Centrale vraag in dit hoofdstuk is daarom: hoe kan het hoger onderwijs reageren op de noodkreet die uit het Trimbosrapport klinkt en studenten beter leren omgaan met onzekerheid? Allereerst wordt geconstateerd dat meritocratie mede debet is aan onzekerheid en bovendien op een technocratische wijze kijkt naar de bestrijding daarvan. Vervolgens wordt betoogd dat het meritocratische denken door zijn technocratische karakter niet in staat is om de problematiek van onzekerheid te adequaat adresseren. Meritocratie miskent te veel het existentiële karakter ervan. Die dimensie ontbreekt ook in het Trimbosrapport, waardoor de repertoires die de onderzoekers aanreiken, tekortschieten. Daarom bepleiten de auteurs een perspectiefwisseling, waarbij aanknopingspunten worden gezien in aandacht voor de levensbeschouwelijke dimensie in het onderwijs voor een betere omgang met onzekerheid. Uitgewerkt wordt hoe het hoger onderwijs existentiële kwesties een plek kan geven in het curriculum, welke pedagogische kwaliteiten docenten daarvoor nodig hebben en welke eisen dit aan de schoolomgeving stelt.

Bezieling en Professionaliteit | 10-04-2025

Epiloog: Bouwstenen voor de transformatie van onderwijs en samenleving

Onderwijs voorbij de meritocratie bevat elf academische bijdragen en zes praktijkbijdragen die de verbeelding over goed onderwijs uitdagen en verrijken. De auteurs laten zich daarbij voeden door bronnen uit filosofie, pedagogiek en theologie. In de Epiloog beschrijven de auteurs drie thematische lijnen: (on)gelijkheid, dienstbaarheid en brede ontwikkeling. Ze beschrijven deze lijnen als onderdeel van een transformatie van het onderwijs om voorbij de meritocratie te kunnen geraken. Tenslotte gaan ze na wat de transformatie van het onderwijs impliceert voor de samenleving en draaien ze het perspectief om: Welke samenleving heeft het onderwijs nodig?

Bezieling en Professionaliteit | 10-04-2025

Onderwijs voorbij de meritocratie

Prestaties, prestaties, prestaties. Het onderwijs lijdt aan prestatiepijn die alsmaar heviger wordt. Kunnen leerlingen, docenten en scholen de oplopende prestatieverplichtingen wel nakomen? Als we met nog meer inspanning voor betere prestaties nauwelijks verder komen, waarmee dan wel?Onderwijs voorbij de meritocratie kijkt voor het vraagstuk van prestaties naar het onderliggende meritocratisch ideaal van de eigen verdiensten en stelt dat ter discussie. Het meritocratisch ideaal is weliswaar aantrekkelijk, maar in de huidige samenleving en in het huidige onderwijs is dat ideaal tiranniek geworden. De meritocratie holt de solidariteit uit en ondermijnt de menselijke waardigheid.Aan de orde zijn vragen als: hoe heeft het meritocratisch ideaal zijn weg gevonden in het onderwijs? Wat is de betekenis ervan voor het werken aan gelijke kansen en waardoor schiet dit haar doel voorbij? Hoe kunnen scholen onderwijs en gelijke kansen realiseren voorbij de meritocratie? Wat zijn bruikbare en relevante alternatieven voor het eenzijdig streven naar eigen verdiensten? Wat hebben onderwijsbestuurders, schoolleiders, docenten en andere betrokkenen daarvoor te doen?Onderwijs voorbij de meritocratie bevat elf academische bijdragen en zes praktijkbijdragen die de verbeelding over goed onderwijs uitdagen en verrijken. De auteurs laten zich daarbij voeden door bronnen uit filosofie, pedagogiek en theologie.De bundel is voor moedige mensen in het onderwijs, de samenleving en de politiek.

Bezieling en Professionaliteit | 10-04-2025

Epiloog (Beleid en Maatschappij)

Nawoord van de redacteuren bij de diverse artikelen in het tijdschrift 'Beleid en Maatschappij' n.a.v. het verschijnen van het WRR-rapport 'Grip. Het maatschappelijk belang van persoonlijke controle' van november 2024

Bezieling en Professionaliteit | 03-02-2025

Reflecties op het WRR-rapport Grip

Daags na de Tweede Kamerverkiezingen van november2023 publiceerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) een nieuw rapport met de titel Grip. Het maatschappelijk belang van persoonlijkecontrole. Ook de WRR constateert dat veel burgers te maken hebben metallerlei onzekerheden. Het gaat dan vooral om zekerheid met betrekking tot demaatschappelijke omgeving van mensen. Daarbij maakt de raad onderscheid tussenfeitelijke onzekerheid en gevoelens van onzekerheid. De overheid moet bij het maken en uitvoeren van beleid meer inzetten op het vergroten van de grip van burgers. Burgers moeten zoveel mogelijk kunnen beschikken over de middelen, mogelijkheden en rechten om hun levensdoelen te kunnen realiseren. Wanneer mensen onvoldoende grip op hun leven ervaren, kan dat leiden tot meer gezondheidsproblemen, eerder overlijden, meer maatschappelijk onbehagen, en mogelijk zelfs complotdenken. In dit nummer van 'Beleid en Maatschappij' reflecteren diverse auteurs op de inhoud.

Bezieling en Professionaliteit | 30-01-2025

Preventie als ambivalente tijdstrategie

Preventie is volgens Robert van Putten veel meer dan een beleidsinstrumentvoor interventie. Preventie is een mentaliteit die onze tijdsbeleving kleurt:het heden als somber, het verleden als slecht en de toekomst als mogelijkgoed. Hoewel preventie op zichzelf iets goeds is – het vermindert de risico’sop iets slechts – kent ze zelf ook een risico, namelijk dat het een dominantebenadering van de werkelijkheid wordt, waardoor we het goede van heden enverleden niet volop beleven. Van Putten werkt deze ambivalentie verder uit.

Bezieling en Professionaliteit | 27-01-2025