Lectoraat in het kort
We richten ons op drie dingen: leren werken met inspiratiebronnen, ruimte maken binnen organisaties voor bezieling, en aandacht voor de rol van bestuur en beleid bij het mogelijk maken van bezield werken. Want juist in onze pragmatische cultuur is dit niet vanzelfsprekend.
Het lectoraat heeft een hogeschoolbrede opdracht en is niet verbonden aan één opleiding. In al onze activiteiten staat reflectie centraal. We verdiepen actuele maatschappelijke en professionele vragen met inspiratie uit religie, filosofie en kunst. Daarbij zoeken we naar passende vormen van reflectie en bezinning. We werken vanuit de christelijke traditie waarin de CHE is geworteld.
Voor wie?
Voor studenten en professionals die willen werken vanuit bezieling en reflectie. Voor beleidsmakers en bestuurders die ruimte willen scheppen voor bezieling in organisaties. En voor iedereen die zoekt naar taal en bronnen om met meer diepgang en richting te werken in een veeleisende samenleving.
Beeld: Bettina Vlot
Onderzoekslijnen
- Maakbaarheid in beleid en professie
- Prestatiedruk in onderwijs en samenleving
- Religie en overheid
- Maatschappelijke organisaties
- Tijd en professionaliteit
Onderzoeksprojecten
Bekijk hieronder de onderzoeksprojecten.
Tijd(gebrek) is een belangrijke factor in het laten bloeien of verwelken van professionele praktijken. Het lectoraat onderzoekt welke omgang met tijd van belang is in de context van kenniswerk en bezielde professionaliteit. Inspiratie uit religie, filosofie en kunst wordt ingezet om ervaringen van werktijd te verkennen en nieuwe verbeeldingen te ontwikkelen.
Doel
In kaart brengen welke rol formele en informele leiders spelen in het bevorderen van een goede omgang met werktijd en welke factoren het sturen op tijd beperken of ondersteunen.
Impact
Bevorderen van bewust omgaan met werktijd, zodat goed werk kan ontstaan in een samenspel van productieve, vervulde en lege tijd. Ondersteuning van ritmes en tijdpraktijken binnen organisaties.
Onderzoekers CHE
Anneke Kloosterman
Elly van den Berg
Bettina Vlot
Partners
Samen met het lectoraat Theologie verkennen we een project rond het thema ‘heilige tijden’. Hierin gaat het om de ontwikkeling van ritmes en tijdpraktijken, gevoed voor bronnen uit het christelijk geloof. We publiceerden er het artikel ‘heilige tijden’ over, bij wijze van onderzoeksagenda.
In 2024 heeft Maria Verkuil een afstudeeronderzoek gedaan voor het lectoraat naar de manier waarop de CHE leidinggeeft aan werktijd. Het onderzoek brengt op basis van interviews met formele en informele leiders in de hogeschool in kaart welke rol zij spelen in het bevorderen van een goede omgang met werktijd. Het onderzoek brengt in kaart aan welke ‘knoppen gedraaid’ kan worden welke factoren het sturen op tijd beperken
Looptijd
2023 - heden
Interessant
Klik hier voor de lectorale rede van Robert van Putten. Deze rede gaat in op onze omgang met tijd. Daarbij worden drie verschillende tijdservaringen onderscheiden: productieve tijd, vervulde tijd en lege tijd. Besproken wordt hoe deze alle drie een plek moeten krijgen binnen onze werktijd. Ook wordt uitgewerkt hoe deze drie verschillende tijdservaringen door een goede tijdsorkestratie uiteindelijk samen kunnen komen in bestemde tijd.
De CHE en de gemeente Veenendaal werken met verschillende onderwijspartners in het primair onderwijs samen aan het project De Staat van Educatie Veenendaal.
Doel
Via een datagedreven aanpak inzicht krijgen in onderwijsachterstanden, segregatie en integratie binnen het lokale onderwijs en het ondersteunen van bestuurlijke dialogen rondom data over onderwijsbeleid.
Impact
Het ontwikkelen van een dashboard dat relevante onderwijsdata inzichtelijk maakt en het gesprek hierover stimuleert binnen de Lokale Educatieve Agenda.
Betrokken lectoraten CHE
Lectoraat Zin in ICT
Lectoraat Samen Divers (Educatie)
Lectoraat Bezieling & Professionaliteit
Deelnemende partners
Gemeente Veenendaal
Looptijd
Februari 2025 – januari 2029
Het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA heeft een subsidie verleend voor de SPRONG-groep ‘Betekenisvol Samenwerken’. Deze SPRONG-groep zal zich richten op het bevorderen van participatiemogelijkheden van jongeren en (jong)volwassenen die op langdurige zorg zijn aangewezen. Met deze SPRONG-groep dragen we bij aan een meer inclusieve samenleving voor mensen in kwetsbare situaties en posities. Het lectoraat Bezieling & Professionaliteit draagt hieraan bij met de ontwikkeling van een ‘position paper’, dat geschreven wordt samen met onderzoekers van de HAN en HR, met ervaringsdeskundigen en werkveldpartners.
Het hogeschoolbrede onderzoeksprofiel van de CHE draagt als titel De kracht van relaties. Praktijkonderzoek van de vaklectoraten is gerelateerd aan deze visie.
Doel
Het uitbouwen en verrijken van het verhaal over de kracht van relaties en het doordenken van wat dit betekent voor de visie op professionaliteit.
Impact
Verkennen van de notie ‘relationele professionaliteit’.
Onderzoekers CHE
Lectoraat Bezieling & Professionaliteit
Looptijd
Doorlopend
Interessant
Een van de producten is de Blogreeks van de lectoren.
Afgerond
Bekijk hieronder de afgeronde onderzoeksprojecten.
Hoe kan de Bijbel een bron van bezieling zijn in professionele praktijken? Met subsidie van het CHE Steunfonds heeft het lectoraat Bezieling en Professionaliteit samen met het lectoraat Theologie hierover een project opgezet om professionals in het christelijk (hoger) onderwijs toe te rusten. In het project was aandacht voor de Bijbellezen in een context van toenemende kerkelijke en religieuze diversiteit, voor hermeneutische vragen, voor de verbinding met beroepsvraagstukken. In het bijzonder is de verbinding met de onderwijspraktijk en het houden van dagopeningen gelegd. In 2024 zijn drie producten gemaakt: een studiedag, een podcastreeks en een handreiking over dagopeningen met de Bijbel voor docenten.
Met een beurs van het Thijmgenootschap is in 2021 onderzoek gedaan naar een levensbeschouwelijk geïnspireerd perspectief op rust in de prestatiemaatschappij. Vertrekpunt van het project was dat de hedendaagse ‘jacht naar rust’ heel eenzijdig is: we willen vooral opladen, rust moet nuttig zijn. Dit project liet zien dat in de christelijke traditie rijkere perspectieven op rust te vinden zijn. Rust is in christelijk perspectief wezenlijk voor het goede leven en laat zich ook met het actieve bestaan verbinden. Wat hieruit oprijst is perspectief op ‘ontspannen samenleven’.
Het project resulteerde in de bundel De jacht naar rust: het tegoed van het christendom (Eburon, 2021). Auteurs uit allerlei disciplines van theologie tot kunstgeschiedenis, van economie tot pedagogiek, van filosofie tot organisatiekunde hebben een bijdrage geleverd. Ook heeft een kunstenaar mee opgetrokken, wat resulteerde in een serie illustraties, gemaakt door Leah Sands. Daar is ook een tentoonstelling van gehouden.
Voor andere impressies over dit project zie het artikel in De psycholoog, de recensie in het Friesch Dagblad of de opname van een masterclass. Over dit thema verzorgt de lector regelmatig lezingen en workshops. De komende jaren werkt hij verder aan een ‘filosofie van ontspannen samenleven’.
In 2020 promoveerde Robert van Putten op het proefschrift De ban van beheersing: naar een reflexieve bestuurskunst. Daarin onderzocht hij het denkbeeld ‘maakbaarheid’ in bestuur en beleid. Het eerste deel bestaat uit een kritische analyse van het concept maakbaarheid, de geschiedenis en actualiteit ervan in het openbaar bestuur en de kritieken die daarop te leveren zijn.
In het tweede deel wordt een conceptuele zoektocht gestart naar een filosofie van beleidsinterventie voorbij de maakbaarheid. Aan de hand van de deugd van gematigdheid, theorieën over sociale praktijken en het beeld van de beleidsmaker als ambachtsman formuleert hij contouren voor een ‘reflexieve bestuurskunst’, voor een interventiestijl die beheersingsdrang relativeert, zonder fatalistisch te worden. Daarvoor reikt dit bestuursfilosofische proefschrift taal aan.
Het proefschrift is goed ontvangen in de pers. Zie bijvoorbeeld het interview in Trouw en in Binnenlands Bestuur. Columnisten uit NRC en het RD hebben inspiratie uit het proefschrift gehaald. Vakgenoten hebben het proefschrift besproken, bijvoorbeeld in Wapenveld en in B&M. Het is ook besproken in een leesclub. Online zijn diverse interviews en optredens te vinden waarin hoofdlijnen uit het boek worden besproken, bijvoorbeeld op NPO Radio 1 en bij ‘De nieuwe wereld’.
Regelmatig spreekt Robert van Putten met (groepen) bestuurders en beleidsmakers uit diverse sectoren over beheersing en maakbaarheid. De komende jaren hoopt hij met praktijkgericht onderzoek organisaties te helpen in de vormgeving van ‘reflexieve bestuurskunst’.
Het lectoraat heeft van 2018-2022 onderzoek gedaan naar de vormgeving van christelijke identiteit in de beroepspraktijk van drie christelijke organisaties: Christelijke Hogeschool Ede, Woord & Daad en Lelie Zorggroep. Deze drie organisaties uit onderwijs, ontwikkelingswerk en zorg werkten in een meerjarig multidisciplinair actieonderzoek aan de actuele vormgeving van hun levensbeschouwelijke identiteit en missie.
Een belangrijke vraag was op welke manier christelijke identiteit verder reikt dan beleidsdocumenten en doorwerkt op de werkvloer. In het bijzonder draaide het onderzoek om de vraag hoe je identiteit vormgeeft in een context van toenemende religieuze diversiteit. Er is gewerkt met storytelling, focusgroepen en intervisiegesprekken. Met de organisaties werden handreikingen, briefing notes en position papers geschreven.
De lectorale rede die het inhoudelijke startpunt vormde voor dit project luidde: Spitten en niet moe worden. Christelijk geloof als inspiratiebron voor goed werk (Jan van der Stoep, 2019). Met de opleidingen en het bestuur van de CHE is een reeks position paper gemaakt, gebundeld In de spiegel van het menselijk bedrijf: bezielde professionaliteit aan de Christelijke Hogeschool Ede in tien verhalen. Op 31 augustus 2022 is het project afgesloten met het slotcongres ‘Hart voor de zaak – geloof in je werk’. Ook verscheen publieksmagazine Deel! (red. Simon Polinder, Evelien Vermeulen, Suzanne van Lokhorst).
Het lectoraat maakte deel uit van de Werkplaats Sociaal Domein Gelderse Vallei. Het lectoraat bracht bestuursfilosofische verdieping rondom het lokale sociale beleid.
Doel
Bijdragen aan bestuursfilosofische verdieping van lokaal sociaal beleid en reflectie op waarden, drijfveren en dilemma’s binnen beleid rond ondersteuning van ouderen.
Impact
Creëren van reflectieruimte voor ‘trage vragen’ bij ouderen, hun sociale netwerk, beleidsmakers en professionals in zorg en welzijn, en het versterken van ondersteuning en zorg voor zelfstandig wonende ouderen.
Onderzoekers CHE
Ria den Hertog
Deelnemende partners
Werkplaats Sociaal Domein Gelderse Vallei
Looptijd
2022 – 2025
Maakbaarheid leidt tot verkramping; we hebben een ontspannen samenleving nodig met rust en ruimte
Lector Robert van Putten
Lector & kenniskring
Een lectoraat bestaat uit een lector en kenniskringleden (onderzoekers). Zij doen samen praktijkgericht onderzoek en verbinden dit met onderwijs en het werkveld.
Dr. R.J. (Robert) van Putten is lector Bezieling & Professionaliteit aan de CHE. Hij studeerde filosofie en bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam. In 2020 promoveerde hij cum laude op het proefschrift De ban van beheersing: naar een reflexieve bestuurskunst. In zijn werk staat reflectie op professionele praktijken vanuit religie, filosofie en kunst centraal. Zijn lectoraat is binnen de hogeschool verbonden aan het Jan Luyken Instituut, centrum voor bezieling en professionaliteit. In het bijzonder houdt hij zich bezig met thema’s als maakbaarheid, rust en tijd. Hij is co-auteur van het essay Gedreven gemeenschap: een kleine filosofie van maatschappelijke organisaties (2024) en redacteur van Religie en lokaal bestuur (2025) en Onderwijs voorbij de meritocratie (2025). Hij is lid van de wetenschappelijke raad van Verus en redactielid van Wapenveld, tijdschrift over geloof en cultuur.
Wilt u contact opnemen met lector Robert van Putten? Dat kan via rjvputten@che.nl
Lisanne van den Brink-Wiersema (1990) is in 2014 aan de CHE afgestudeerd als HBO theoloog. Ze heeft door de jaren heen zorg gedragen voor haar gezin en diverse taken opgepakt in de samenleving. In 2023 is ze begonnen in haar huidige functie als ondersteuner van Onderzoek en het Jan Luyken Instituut. Ze is onder andere verantwoordelijk voor de organisatorische kant van het lectoraat Theologie.
Ria den Hertog-Voorman studeerde hbo-Verpleegkunde en behaalde daarna de master Verplegingswetenschappen (UU) en de master Onderwijswetenschappen (OU). In 2015 promoveerde ze bij de faculteit Geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit te Amsterdam op het ethische vraagstuk ‘Patiëntvoorkeuren in de verpleegkundige besluitvorming: Een theorie over afstemmingskennis’. Haar focus en expertise liggen bij het opleiden van relatiegerichte professionals en hen begeleiden in de normatieve reflectie voor het ontwikkelen van professionele autonomie en praktische wijsheid in hun besluitvorming.
Sinds 2008 is ze docent/onderzoeker aan de Christelijke Hogeschool voor de opleidingen Verpleegkunde en Social Work. Ze was lid van verschillende kenniskringen van CHE-lectoraten: Verpleegkundige beroepsethiek (2009-2018), Bezieling en Professionaliteit (2019-2021) – waar ze haar postdoc onderzoek deed – en Leefstijl en Gezondheidsbevordering (2023 tot heden). Sinds 2023 werkt ze binnen Onderzoek samen met lector Robert van Putten.
fdhertog@che.nl
Koos-jan de Jager is historicus en docent onderzoeksjournalistiek aan de CHE. Hij studeerde geschiedenis in Utrecht en Amsterdam. In 2025 promoveerde hij aan de Vrije Universiteit Amsterdam op een proefschrift over de geschiedenis van de Nederlandse kerken en de oorlog in Indonesië. Zijn boek Oorlog zonder genade. Nederlandse militaire geestelijken in Indonesië, 1945-1949 is in dat jaar verschenen bij Boom Uitgevers. Binnen het lectoraat Bezieling en Professionaliteit werkt hij aan een project over de actuele betekenis van Guillaume Groen van Prinsterer (1801-1876).
Bettina (1982) studeerde Journalistiek aan de CHE en bracht daarna een jaar in Engeland door. In Bradford studeerde zij aan de Abundant Life Leadership Academy met als specialisatie Music, Worship & Creative Arts. Terug in Nederland werkte Bettina als tekstschrijver en redacteur bij diverse organisaties. Haar interesse voor de menselijke psyche en een verlangen iets in mensen te bewegen, kwamen samen in de studie Psychosociale Therapie. Niet lang nadat ze die afrondde, deed ze auditie voor een theateropleiding in Amsterdam. Een jonge droom ging in vervulling toen ze werd aangenomen. Inmiddels werkte zij als ZZP’er in de communicatie. Na het afronden van haar theateropleiding kwamen daar opdrachten als trainingsacteur bij en speelde ze huiskamervoorstellingen voor ouderen met dementie. Sinds 2022 werkt Bettina op de CHE als docent en coach. Ook maakt ze deel uit van het Artistiek Collectief dat verbonden is aan het Jan Luyken Instituut. Tijdens de installatie van Robert van Putten was ze in het theaterstuk betrokken in de rol van ‘vervulde tijd’. In een resultaatgericht studielandschap pleit Bettina voor ervaringsgericht werken. Zelf zoekt ze in haar werk altijd de verbinding met creativiteit en spel. Samen met haar man en zoon woont ze in een leefgemeenschap in hartje Amsterdam.
brfvlot@che.nl
Elly (1970) studeerde Pedagogiek (Rijksuniversiteit Leiden). Ze specialiseerde zich in de ontwikkeling van hechting en veerkracht. Het versterken van identiteit is een rode draad in haar loopbaan, bijna altijd in de context van het beroepsonderwijs. De laatste jaren gaat het dan vooral om het versterken van professionals (docenten en teams) en het leren stevig te staan in het werk en in de organisatie. Geen vanzelfsprekende opgave. In haar werk combineert zij het oefenen, het leren, het verkennen van identiteit in organisaties door professionals met onderzoek.
Elly is werkzaam binnen het Jan Luyken Instituut, centrum voor professionaliteit en bezieling, dat deel uitmaakt van de Christelijke Hogeschool Ede. Zij is als PhD kandidaat verbonden aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Haar dissertatie verkent hoe spiritualiteit een rol speelt in de ontwikkeling van identiteit van docenten en in hun identiteitswerk binnen een christelijke hogeschool. Robert is co-promotor van haar promotieonderzoek. Vanuit de kenniskring Professionele Identiteit (PI) heeft zij al meerdere malen meegeschreven aan diverse publicaties en boeken die gaan over professionele identiteit en identiteitswerk. Binnen de CHE heeft zij meegewerkt aan de bundel Op jacht naar rust, van Robert van Putten en haar eigen werk gepubliceerd: Inspanning, op zoek naar de dialogische beweging tussen studenten en docenten.
