“Smerige Oorlog in Indonesië”, staat er op het digibord. Koos-jan opent de dag met zijn eigen historische onderzoek, dat hij verwerkt heeft in het boek Oorlog zonder genade. Het boek gaat over Nederlandse militaire geestelijken, die de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949) meegemaakt hebben. Zij namen daar deel aan patrouilles en aanvalsacties om de strijdkrachten geestelijk te ondersteunen en het moreel te versterken.
Voor dit onderzoek dook hij verschillende archieven in, waarin hij eindeloos gelezen heeft. “Het puzzelen is het allerleukste van archiefonderzoek”, vertelt hij. Zo wist hij na een tijdje zelfs de namen van iedereen op verschillende foto’s door de hoeveelheid informatie die hij tot zich had genomen. Woordgebruik was van groot belang tijdens het puzzelen. Zo schreef een oorlogsvrijwilliger dat hij lampjes had uitgeblazen en bedoelde daarmee dat
hij mensen had vermoord. Dat zegt veel over de emoties van de man tijdens deze gebeurtenis.
Koos-jan is naast historicus ook journalist. Daardoor valt het hem op, dat als beide beroepsgroepen over geschiedenis schrijven, ze dat elk op een andere manier doen. Waar historici op zoek zijn naar een breder inzicht in het verleden, vertellen journalisten verhalen het liefst vanuit één perspectief het grotere verhaal.
Na een kopje koffie en wat lekkers kwam Myrthe Bleeker, conservator van de Historisch Documentatiecentrum archieven, naar voren. Het archief waar zij verantwoordelijk voor is focust op de geschiedenis van het protestantisme in Nederland vanaf 1800. Ze vertelt dat het archief ondertussen zo’n 1200 collecties bevat, waarna ze de groep meeneemt naar het archief. Eenmaal in de kelder staan er geen oude stoffige kasten, maar splinternieuw uitziende verschuifbare kasten, belicht door TL. Daardoor lijkt het allemaal nieuw papierwerk, maar voor je het weet heb je een dagboek uit 1864 in je handen dat geschreven is tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog. Veel nieuwe indrukken, die de aanwezigen konden verwerken tijdens de lunchpauze.
De laatste spreker van de dag is Rianne Oosterom. Ze is journalist bij Trouw en begon vanuit een interesse in de verzetsvrouwen van de krant een onderzoek. 
Tijdens dit onderzoek kwam ze een briefje tegen van iemand genaamd Loulou, dat ze vanuit de gevangenis schreef. Ze raakte geïntrigeerd door hoe geestig ze schreef over de situatie waar ze in zat. Loulou bleek een schuilnaam, dus ging ze op zoek naar haar echte naam: Maria Johanna Oderkerk. Toen ze die eenmaal gevonden had, vond ze steeds meer brieven en verhalen van Loulou. Om het verhaal tot leven te brengen ging ze langs alle plekken waar Loulou over schreef en zocht ze zoveel mogelijk foto’s op.Uiteindelijk kwam hier een artikel van vier pagina’s in Trouw uit voort over het leven van Loulou tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Aan het einde van de dag is het niet langer luisteren, maar doen.
De aanwezigen bladeren zelf archiefstukken door op zoek naar die ene brief, of dat ene zinnetje in een honderd jaar oud dagboek, dat een nieuw begin zou kunnen zijn voor zo’n verhaal.
